αλλά και εδώ από το Βασιλιά της Μοναξιάς (μέσω Τρωκτικού)
The Old Donkey's ballad
Δε λυγάνε τα ξεράδια
και πονάνε τα ρημάδια!
Κούτσα μια και κούτσα δυο
Κούτσα μια και κούτσα δυο
της ζωής το ρημαδιό!
The dried up legs don’t bent
The dried up legs don’t bent
And they feel the pain
crippled step one and crippled step two
crippled step one and crippled step two
Ruins of life!
Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι,
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' φήναν νηστικό.
Daily bread-winning, working for strangers!
They were all beating me up: masters, slaves,
All: slaves, masters
were letting me go hungry
Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παιδειά
με κοτρόνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!
The kids, the good kids,
Were competing in games
With stones to the leans
Hands-full flies to the groins!
Aνωχώρι, Κατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι,
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μου 'βγαινε η ψυχή.
Upper ville, Down ville
Up the hill, down the hill
In the heat and in the rain
‘ til my soul’s the wake.
Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κι' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά.
Twenty year-old ass
I footed the whole quarry
And I build up the church
at the entrance of the village
Kαι ζευγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι' άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.
coupled with the ox
(the height is different from the strength)
I ploughed in the combs
the master’s lands
Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνωνται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαϊ.
And in the war ‘all for all’
I was carrying machine guns
for the people to be killed
for the master’s whole-full dish.
Kαι γι' αυτόνε τον ερίφη
Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι,
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' φήναν νηστικό.
Daily bread-winning, working for strangers!
They were all beating me up: masters, slaves,
All: slaves, masters
were letting me go hungry
Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παιδειά
με κοτρόνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!
The kids, the good kids,
Were competing in games
With stones to the leans
Hands-full flies to the groins!
Aνωχώρι, Κατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι,
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μου 'βγαινε η ψυχή.
Upper ville, Down ville
Up the hill, down the hill
In the heat and in the rain
‘ til my soul’s the wake.
Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κι' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά.
Twenty year-old ass
I footed the whole quarry
And I build up the church
at the entrance of the village
Kαι ζευγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι' άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.
coupled with the ox
(the height is different from the strength)
I ploughed in the combs
the master’s lands
Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνωνται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαϊ.
And in the war ‘all for all’
I was carrying machine guns
for the people to be killed
for the master’s whole-full dish.
Kαι γι' αυτόνε τον ερίφη
εκουβάλησα τη νύφη
και την προίκα της βουνό,
και την προίκα της βουνό,
την τιμή της ουρανό!
And for this good man
I carried the bride
And her dowry plenty
Her honor (reaching up to) the sky!
Aλλά εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Μαη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.
But me, the month of May
they were strapping to the poll
to the bare field
to hee-haw, to mourn.
Kι' ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
"Σε καβάλησε ο Χριστός!
And the priest with his belly
for his job, was picking me up
and was talking gaily
“ You are mounted by Christ !
Δούλευε για να στουμπώσει
όλ' η Χώρα κι' οι καμπόσοι.
Μη ρωτάς το πώς και τί,
να ζητάς την αρετή!
-Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
-Ντράπου! Τις προγόνοι ντράπου!
-Αντραλίζομαι!... Πεινώ!...
-Σούτ! θα φας στον ουρανό!"
Work!
so the whole nation and the few
will stuff their bellies up.
Don’t ask the how and the what,
You should only ask for virtue!
_ I cannot make it. I will fall down!
_ Shame to you! Shame for your ancestors!
_ I am dizzy!.... I am hungry!...
_ Shoosh! You will eat plenty in heaven!”
Kι' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα,
θα ξεκουραστώ κι' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!
And I was saying: when one day
I will ripe in old age
I will retire myself
me the god's servant!
Kι' όταν ένα καλό βράδυ
θα τελειώσει μου το λάδι
κι' αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ είν' η ζωή),
And once in a good night
My oil will end tight
And let lose the breath of life
(one puff this is life).
H ψυχή μου θε να δράμη
στη ζεστή αγκαλιά τ' Αβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!
My soul would speed and hurry
In Abram’s warm embrace
his white, strawy,
to kiss, beard!
Γέρασα κι' ως δε φελούσα
κι' αχαϊρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.
And for this good man
I carried the bride
And her dowry plenty
Her honor (reaching up to) the sky!
Aλλά εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Μαη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.
But me, the month of May
they were strapping to the poll
to the bare field
to hee-haw, to mourn.
Kι' ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
"Σε καβάλησε ο Χριστός!
And the priest with his belly
for his job, was picking me up
and was talking gaily
“ You are mounted by Christ !
Δούλευε για να στουμπώσει
όλ' η Χώρα κι' οι καμπόσοι.
Μη ρωτάς το πώς και τί,
να ζητάς την αρετή!
-Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
-Ντράπου! Τις προγόνοι ντράπου!
-Αντραλίζομαι!... Πεινώ!...
-Σούτ! θα φας στον ουρανό!"
Work!
so the whole nation and the few
will stuff their bellies up.
Don’t ask the how and the what,
You should only ask for virtue!
_ I cannot make it. I will fall down!
_ Shame to you! Shame for your ancestors!
_ I am dizzy!.... I am hungry!...
_ Shoosh! You will eat plenty in heaven!”
Kι' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα,
θα ξεκουραστώ κι' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!
And I was saying: when one day
I will ripe in old age
I will retire myself
me the god's servant!
Kι' όταν ένα καλό βράδυ
θα τελειώσει μου το λάδι
κι' αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ είν' η ζωή),
And once in a good night
My oil will end tight
And let lose the breath of life
(one puff this is life).
H ψυχή μου θε να δράμη
στη ζεστή αγκαλιά τ' Αβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!
My soul would speed and hurry
In Abram’s warm embrace
his white, strawy,
to kiss, beard!
Γέρασα κι' ως δε φελούσα
κι' αχαϊρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.
I grew old and I became useless
and without pride wheeled
they threw me far away
to be eaten by the beasts.
Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Αι-Φραγκίσκο:
"Χαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!
I drugged my ass and find
in the cave St. Francisco
“ Salute to the real light
and protector of the brutes!
Σώσε το γέρο κύρ Μέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη,
συ που δίδαξες αρνί
τον κύρ λύκο να γενή!
Save senior Menti
From the so unjust master,
You that trained a jumbjuck
Mr. wolf to become!
Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!...
"Μα με την κουβέντα αυτή
πόρτα μου 'κλεισε κι' αυτί.
The cruel master make
from wolf to become a man!...”
'But with this word of mine
He closed the door and ear.
Tότενες το μαύρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσω από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βιά:
At that time, the black snake
its double tongue
behind the scrap
brings out and violently shakes:
"Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κι' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι' όξαποδώ
κει δεν είναι παρά δώ.
“For light ask the silly ones
And the slaves from the heavens
but gods and demons
There are not, but they are here.
Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου
θα το βρης.
Οπου ποθεί λευτεριά, παίρνει σπαθί.
If justice is what you want, my dear,
with the right of the war
find. Who is longing
Freedom, takes sword.
Mη χτυπάς τον αδερφό σου-
τον αφέντη τον κουφό σου!
Και στον ίδρο το δικό
γίνε συ τ' αφεντικό.
Don’t hit your brother-
and without pride wheeled
they threw me far away
to be eaten by the beasts.
Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Αι-Φραγκίσκο:
"Χαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!
I drugged my ass and find
in the cave St. Francisco
“ Salute to the real light
and protector of the brutes!
Σώσε το γέρο κύρ Μέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη,
συ που δίδαξες αρνί
τον κύρ λύκο να γενή!
Save senior Menti
From the so unjust master,
You that trained a jumbjuck
Mr. wolf to become!
Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!...
"Μα με την κουβέντα αυτή
πόρτα μου 'κλεισε κι' αυτί.
The cruel master make
from wolf to become a man!...”
'But with this word of mine
He closed the door and ear.
Tότενες το μαύρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσω από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βιά:
At that time, the black snake
its double tongue
behind the scrap
brings out and violently shakes:
"Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κι' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι' όξαποδώ
κει δεν είναι παρά δώ.
“For light ask the silly ones
And the slaves from the heavens
but gods and demons
There are not, but they are here.
Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου
θα το βρης.
Οπου ποθεί λευτεριά, παίρνει σπαθί.
If justice is what you want, my dear,
with the right of the war
find. Who is longing
Freedom, takes sword.
Mη χτυπάς τον αδερφό σου-
τον αφέντη τον κουφό σου!
Και στον ίδρο το δικό
γίνε συ τ' αφεντικό.
Don’t hit your brother-
but your deaf master
and to your own sweat
and to your own sweat
you become the master.
Χάϊντε θύμα, χάϊντε ψώνιο
χάϊντε Σύμβολον αιώνιο!
Αν ξυπνήσεις, μονομιάς
θα 'ρτη ανάποδα ο ντουνιάς.
Go on victim, go on fool
Go on perpetual symbol!
If you wake up, altogether
the world will come upside-down
Kοίτα! Οι άλλοι έχουν κινήσει
κι' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι' άλλος ήλιος έχει βγη
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γης".
Look! The others have already started
And the whole world has become red
Another sun has come out
In another sea, in another earth”.
(Από τα Ποιητικά του Κώστα Βάρναλη )
μετάφραση ikamada
Χάϊντε θύμα, χάϊντε ψώνιο
χάϊντε Σύμβολον αιώνιο!
Αν ξυπνήσεις, μονομιάς
θα 'ρτη ανάποδα ο ντουνιάς.
Go on victim, go on fool
Go on perpetual symbol!
If you wake up, altogether
the world will come upside-down
Kοίτα! Οι άλλοι έχουν κινήσει
κι' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι' άλλος ήλιος έχει βγη
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γης".
Look! The others have already started
And the whole world has become red
Another sun has come out
In another sea, in another earth”.
(Από τα Ποιητικά του Κώστα Βάρναλη )
μετάφραση ikamada
υπέροχο το ποίημα στα ελληνικά του. Ελπίζω να μη το κακοποίησα στην απόδοση .... όπως συνειρμοί χωρίς πραγματική σχετικότητα που οδηγούν σε λάθος συμπεράσματα - και τώρα όλοι πενθούν για το φαινόμενο που έχει κατακλύσει την ελλάδα.
